Zelf stempels maken — van foam rubber tot linosnede in drie technieken
Je snijdt een bootje uit foam rubber, plakt het op een blokje, rolt er verf overheen en drukt. Optillen. En daar ligt een blauw zeilbootje met wolken en golven, precies zoals je het bedacht. Nog een keer drukken — nu op een kaart. En nog een keer, nu met roze bloemen erbij.
Dat is het verslavende aan stempels: je maakt het ontwerp één keer en je drukt ermee zo vaak je wilt. Elke afdruk is net iets anders, en elke kleurcombinatie levert een nieuw resultaat op. Het is de meest herhaalbare vorm van knutselen die er is.
In mijn workshops op festivals en evenementen bied ik stempels maken aan op drie niveaus: foam rubber voor de jongste kinderen, kant-en-klare stempels met inkt voor alle leeftijden, en soft rubber snijden met een guts voor oudere kinderen en volwassenen. In dit artikel loop ik alle drie de technieken langs — met materiaallijsten, tips en foto's van wat er in de workshops ontstaat.
Techniek 1: Foam rubber stempels — vanaf 4 jaar
Dit is de eenvoudigste manier om een stempel te maken en het is waar de meeste kinderen mee beginnen.
Hoe het werkt
- Teken een vorm op foam rubber (EVA-foam). Een hartje, een ster, een bootje, een ijsje, een bloem — wat je maar wilt. Houd het simpel: details kleiner dan een halve centimeter komen niet goed over in de afdruk.
- Knip de vorm uit. Foam rubber knipt makkelijk met een gewone schaar. Kinderen vanaf 5 jaar kunnen dit zelf.
- Plak de vorm op een houten blokje. Gebruik dubbelzijdig tape of hobbylijm. Het blokje is je handvat — zonder blokje is het lastig om gelijkmatig te drukken.
- Rol verf over de stempel. Gebruik een inktroller (brayer) en drukverf op waterbasis. Rol een dunne, gelijkmatige laag over het foam. Niet te veel verf — een dunne laag geeft scherpere afdrukken dan een dikke.
- Druk, til op, bewonder. Leg de stempel op het papier, druk gelijkmatig, til op. De eerste afdruk is altijd een verrassing.
Tips uit de workshop
Bouw de stempel op uit losse delen. Het bootje op de foto is niet uit één stuk gesneden. Het is opgebouwd: een driehoek als zeil, een halve ovaal als romp, spiralen als golven, een cirkel als zon, bloemetjes als decoratie. Elke vorm apart gesneden en apart geplakt. Dat is makkelijker dan één complexe vorm knippen, en het resultaat is gedetailleerder.
Maak meerdere kleine stempels in plaats van één grote. Een bootje-stempel, een wolkje-stempel, een golfjes-stempel en een bloemetjes-stempel. Combineer ze op het papier tot een compositie. Dat geeft meer variatie dan één grote stempel die je steeds herhaalt.
De brayer maakt het verschil. Kinderen die verf met een kwast op de stempel smeren, krijgen een ongelijkmatige afdruk. Een inktroller geeft een dunne, egale laag die scherpe afdrukken oplevert. Een kleine brayer kost een paar euro en verandert het resultaat compleet.
Techniek 2: Stempelen met alles wat je vindt — alle leeftijden
Naast zelfgemaakte stempels is er een hele wereld van gevonden materialen waarmee je kunt stempelen. Dit is de techniek die het meest verrassende resultaat geeft, omdat niemand van tevoren weet hoe het eruitziet.
Groente en fruit
Snijd een citroen, een appel, een ui of een paprika doormidden. Dep het snijvlak in verf of op een stempelkussen. Druk af op papier.
Het resultaat is elke keer anders en altijd verrassend: de structuur van de citroenpulp, de cellen van de ui, de zaadkamers van de paprika — dat zijn patronen die geen kunstmatige stempel kan nadoen.
Tip: laat de gesneden groente even op keukenpapier liggen zodat het vocht eruit trekt. Anders wordt de afdruk te nat en vlekkerig.
Bubbeltjesplastic
Knip een stuk bubbeltjesplastic, leg het op een inktblok en druk af. Het patroon van rondjes is direct herkenbaar en werkt als achtergrond voor andere stempels erboven.
Karton, kurken en knopen
Golfkarton geeft een gestreept patroon. Een kurk geeft een perfect rondje. Een knoop met een patroon erop geeft een gedetailleerde afdruk die je niet verwacht. De tafel in mijn workshop ligt vol met dit soort gevonden materialen, en kinderen pakken intuïtief wat ze aanspreekt.
Techniek 3: Soft rubber snijden met een guts — vanaf 10 jaar
Dit is echte printkunst. Het resultaat ziet eruit als grafisch werk en het proces is voor oudere kinderen en volwassenen een serieuze creatieve uitdaging.
Hoe het werkt
- Teken een ontwerp op papier. Een dier, een bloem, een insect, een portret, een patroon. Houd er rekening mee dat de afdruk gespiegeld is — tekst moet je dus spiegelverkeerd tekenen.
- Leg het ontwerp op het rubber blok. Gebruik carbonpapier of teken het ontwerp direct op het rubber met potlood.
- Snij het ontwerp uit met een guts. Alles wat je wegsnijdt, wordt wit in de afdruk. Alles wat je laat staan, wordt de kleur van de inkt. Dat vereist omdenken: je snijdt de achtergrond weg, niet de tekening.
- Rol inkt over het blok met een brayer. Drukverf op waterbasis, dun en gelijkmatig.
- Leg papier erop en wrijf. Met de achterkant van een lepel of een baren (druktool) wrijf je het papier over het ingeïnkte blok. Til het papier op en de afdruk is klaar.
Waarom het resultaat zo goed is
De lieveheersbeestjes en de goudvissen op de foto's zijn gemaakt met deze techniek. Dat zijn geen kindertekeningen — dat is printkunst. De scherpe lijnen, de structuur van het rubber en het contrast tussen inkt en papier geven een resultaat dat je kunt inlijsten.
En dat is precies het punt: deze techniek maakt van een workshop een kunstervaring. Kinderen van 10+ die hiermee aan de slag gaan, produceren werk waar ze oprecht trots op zijn. Volwassenen die het proberen, willen er thuis mee doorgaan.
Op stof drukken
De guts-techniek werkt niet alleen op papier. Met textielinkt druk je je stempel op een linnen tas, een T-shirt of een kussensloop. De kikker op de foto is gedrukt op een linnen tasje — met een brayer en groene textielinkt.
Tip: combineer de stempelworkshop met de linnen tasjes workshop. Kinderen maken eerst een stempel en drukken ermee op een tas. Twee resultaten mee naar huis.
Zijn de gutsen veilig?
De gutsen die ik in mijn workshops gebruik zijn speciaal voor soft rubber: ze snijden in het zachte materiaal maar niet in huid. Ik laat de techniek zien, begeleid de eerste sneden en houd toezicht. De guts-variant bied ik aan vanaf circa 10 jaar. Jongere kinderen werken met foam rubber — knippen en plakken, geen snijden.
Wat je nodig hebt — samenvatting per techniek
Foam rubber (techniek 1)
| Materiaal | Tip |
|---|---|
| EVA-foam in kleuren | Te koop bij Action, Hema, online |
| Houten blokjes | 5×5 cm, onbehandeld |
| Dubbelzijdig tape of hobbylijm | Tape is sneller, lijm is steviger |
| Drukverf op waterbasis | In potjes of tubes, niet te dik |
| Inktroller (brayer) | Klein formaat, 10 cm |
| Papier, kaarten | Stevig papier geeft mooiere afdrukken |
Gevonden materialen (techniek 2)
| Materiaal | Tip |
|---|---|
| Groente en fruit (citroen, ui, paprika) | Even laten uitlekken voor het stempelen |
| Bubbeltjesplastic | Knip op maat |
| Stempelkussens in kleuren | Makkelijker dan verf voor jonge kinderen |
| Karton, kurken, knopen | Alles met een structuur of patroon |
Soft rubber met guts (techniek 3)
| Materiaal | Tip |
|---|---|
| Soft rubber blokken (Softcut of Mastercut) | Zachter dan linoleum, makkelijker te snijden |
| Gutsen (V-vormig en U-vormig) | Speciaal voor soft rubber, veilig |
| Drukverf of textielinkt | Textielinkt voor op stof |
| Brayer | Groter formaat, 15-20 cm |
| Baren of achterkant van een lepel | Om het papier aan te wrijven |
| Aquarelpapier | Geeft de mooiste structuur in de afdruk |
Drie fouten die ik elke workshop zie
1. Te veel verf op de brayer. Kinderen die de roller dik insmeren krijgen een klodderige afdruk waar de details in verdwijnen. Oplossing: rol de verf uit op een glad oppervlak (een plastic placemat werkt goed) tot de laag dun en gelijkmatig is. Als het "plakt" als je rolt, is het te veel.
2. Bewegen tijdens het drukken. De stempel verschuift op het papier en de afdruk wordt dubbel. Oplossing: druk recht naar beneden, houd even vast, til recht omhoog. Niet schuiven, niet draaien.
3. Spiegelverkeerd vergeten bij tekst. Kinderen die hun naam op het rubber blok schrijven, krijgen die naam gespiegeld op de afdruk. Oplossing: schrijf de naam eerst op papier, houd het papier tegen een raam en trek de letters over — nu staan ze spiegelverkeerd en printen ze correct.
Stempels maken als evenement-activiteit
Wil je een stempelworkshop op een festival, in een winkelcentrum of op een familiedag? We bieden de workshop aan op alle drie de niveaus: foam rubber voor de jongste kinderen, gevonden materialen voor alle leeftijden, en soft rubber met guts voor oudere kinderen en volwassenen. Alles volledig verzorgd — materialen, begeleiding, tafels, aankleding, opbouw en afbouw.
De stempelworkshop is de meest educatieve workshop in ons aanbod. Kinderen leren niet alleen knutselen maar ook een techniek die kunstenaars en illustratoren gebruiken. En het resultaat — het stempel zelf — gaat mee naar huis en kan thuis eindeloos hergebruikt worden.
Bekijk de Stempels Maken Workshop →
Meer creatieve workshops
Van stempels tot krimpfolie, van foamklei tot spaarpotten beschilderen — we bieden achttien creatieve workshops aan op locatie, allemaal volledig verzorgd.
Bekijk alle creatieve workshops →
